السيد الطباطبائي ( مترجم : سيد محمد ثقفى )

114

گلچينى از معارف تشيع ( فارسى )

بندگان ، رعايت آن را برعهده همگان نهاده و چون حريمى استوارش ساخته تا در استوارى آن بيارمند و رَخت به پناه آن كشند . پس در پيمان نه خيانتى توان كرد و نه فريبى داد و نه مكرى پيش آورد و پيمانى مبند كه آن را تأويلى توان كرد « 1 » - يا رخنه‌اى در آن پديد آورد - و چون پيمانت استوار شد و عهدت برقرار - راه خيانت مپوى - و براى به هم زدنش اختلاف معناى لفظ را مجوى « 2 » و مبادا سختى پيمانى كه بر عهده ات فتاده و عهد خدا آن را بر گردنت نهاده ، سربردارد و تو را - به ناحق - بر به هم زدن آن پيمان وا دارد كه شكيبايى كردنت در كار دشوارى كه گشايش آن را اميدوارى ، و پايان نيكويى اش را در انتظار ، بهتر از مكرى است كه از كيفر آن ترسانى و اين كه خدا تو را چنان بازخواست كند كه درخواست بخشش او را در دنيا و آخرت نتوانى . و بپرهيز از خون‌ها و ريختن آن به ناروا ، كه چيزى چون ريختن خون به ناحق - آدمى - را به كيفر نرساند و گناه را بزرگ نگرداند و نعمت را نَبَرد و رشته عمر را نَبُرد و خداوند سبحان ، روز رستاخيز ، نخستين داورى كه ميان بندگان كند ، در خون‌هايى باشد كه از يكديگر ريخته‌اند . « 3 »

--> ( 1 ) . مطابق نظر ابن ابى الحديد ( ج 17 ، ص 109 ) در جمله در قرابت و نزديكى آن‌كه آن‌ها ممكن است ، گسترش‌يابند و مقتدر شود . چنين توضيح مىدهد : هنگامى كه در نزديكى كسى سكنا گزينى و اقامت كنى . آن‌ها ممكن است از تحقيق در نيازها و خواسته‌ها ، صرف نظر كنند . محمد عبده توضيح مىدهد كه فعل « يستفيدون » به معناى « به سرعت پناه و ملجأ شدن » تفسير كرده است . ج 3 ، ص 118 . اما معناى اول مناسب به نظر مىآيد . . ( 2 ) . لحن القول - ابن ميثم چنين تفسير مىكند : مبهم ، دو پهلو ، پنهان كارى ، يا اشاره ، تلميح . ابن ابى الحديد هم همين‌طور معنا مىكند : او ( امام ) مالك را نهى كرد وقتى كه ميان خود و دشمن قراردادى امضا كند و سپس آن را بشكند با معناى پنهان و مخفى ، تفسير كردن و يا با فحواى كلمات بازى كردن و يا بگويد كه من منظورم چنين و چنان بود ، من معنايى واضح و روشنى در ذهن نداشتم . ج 17 ، ص 109 . . ( 3 ) . ابن ابى الحديد ، حديث زيرين را از پيامبر نقل مىكند در روز رستاخيز ، نخستين چيزى كه خداوند مورد داورى قرار خواهد داد ، خون ناحقى است كه ريخته شده است . ج 17 ، ص 111 . .